Qiziqarli faktlar: Qadimgi maya sivilizatsiyasi haqida siz bilmagan 10 ta faktlar



Shunday qilib, Mayalarda qurbon bo’lish katta sharaf hisoblanardi - bu kinson xudolarga xabarchi edi. Qurbon bo’lishga hammadan ham ko’proq kim mos kelishini va qurbonlik qachon qilinishini aniq bilish uchun astronomlar va matematiklar taqvimdan foydalanishgan. Shuning uchun qurbonlar sifatida qo'shni qabilalarning aholisi emas, balki har doim maya hisoblanar edi.

Mayalarda vulqonli oynadan tayyorlangan asboblar yordamida dunyoning eng murakkab operatsiyalarini amalga oshirgan jarrohlar ham bo'lgan. Aslida, Mayalarning ba'zi toshli asboblari zamonaviy metall asboblarga qaraganda ancha rivojlangan.

Ular keng burunli, to'la labli va og’ir ko’z qovoqli odamlar sifatida tasvirlangan. Bibliya migratsiya nazariyasi tarafdorlari bu Olmeklarning Afrikadan kelganliklaridan dalolat beradi deb hisoblashgan. Amerikada ular taxminan 13 asr yashashgan va keyin yo'qolgan. Mayadan qolgan eng qadimgi qoldiqlarning yoshi yetti ming yilga teng.

Al-Karakol, Rasadxona sifatida ko’proq tanilgan. Taxminan 15 metr balandlikdagi, ko'p sonli derazali minora, sizga mavsumiy tenglik va kunduzgi quyoshni kuzatish imkonini beradi. Bino Venera orbitasiga yo'naltirilgan - yorqin sayyora Maya uchun katta ahamiyatga ega bo'lgan va ularning muqaddas kalendarini Tszolkin ham Venera harakati asosida qurilgan, deb ishoniladi. Maya kalendariga ko'ra, bayramlar, ekinlar, qurbonliklar va urushlar uchun vaqt belgilanardi.



Gibsonning maya-vahshiylari ayollarni qullikka sotadi, va erkak asirlarni qurbonlikka berishadi. Biroq, Maya odatda qullik bilan shug’ullanganliklari yoki hech bo'lmaganda mahbuslarni saqlab kelganliklari (urush davrida albatta hisoblanmaydi) haqida dalillar yo'q. Gibson filmida djunglilar ichidan chiqqan zaif aybsiz hindular, ular oxir oqibat kelib tushgan Buyuk Mayya shahri haqida umuman bilishmagan. Ammo Mayya madaniyatining gullab-yashnashi vaqtida, atrofdagi o'rmonlarning barcha aholisi shahar-davlat tomonidan boshqarilgan, garchi ular mustaqilligini saqlab kelishgan.
Ammo Gibson bir narsada haq edi: ispaniyalik konkistadorlar Meksikaga kelganlarida Mayalar o'sha yerda yashaganlar, ammo urushish yoki shaharlarni qurishni istamaganlar – bu sivilizatsiya buzilishiga olib kelgan.

Kodeksning izohlaridan birida yozilishicha, Maya hozirgi paytda (va ularning gullab-yashnashi paytida ham) suv ostida yashirib qolgan joydan kelganlar va hatto, ular Atlantida bolalari degan xato fikrga ham kelingan.
Albatta, Atlantida deb sal bo’rttirib aytilgan. Ammo olimlar yaqinda okean tubida qadimgi Maya shaharlari qoldiqlari bo'lishi mumkin bo’lgan narsalarni topishdi. Shaharlarning yoshi va kataklizmning sababi aniqlay olinmagan.

Kalendarlarning boshlanishi yoki oxiri yo'q edi - Maya uchun vaqt aylanma bo’lgan, hamma narsa qayta va qayta takrorlangan. "Yil oxiri" kabi tushunchalar, ular uchun mavjud emas edi - faqat sayyoralar davrining ritmi bor edi.

"Sport formasi" shlemdan, tizza va qo’llar uchun himoya vositalaridan iborat bo’lgan. Kauchukdan qilingan to'pni ba’zan yer ustidan olti metrdan oshiqroq masofada osiltirib qo’yilgan halqaga tashlash kerak edi. Buning uchun yelkalarni, oyoqlarni yoki sonlarni ishlatish kerak bo’lgan. Yutqazganlarga jarima - yutqazganlarni qurbon qilish. Garchi, biz avval aytganimizdek, qurbonlik bu shunchaki osmonga chipta edi, shuning uchun bu o’yinda yutqazganlar bo’lmagan.

Haqiqatda ma’lum narsa shu-ki, 1524 yilda Maya kichik qishloq xo'jalik jamoatlarini shakllantira boshlaganlar va shaharlarni tark etganlar. Ularning avlodlari hali ham bizga yaqin yashashadi, lekin ular o'z xalqlarining o'tmishi haqida hech narsa eslashmaydi. Agar eslarida bo’lsada, buni sir saqlasalar kerak.
Odam.uz tahririyati. Har bir maqolani odam tekshiradi va sodda, jonli oʻzbek tilida yozamiz. Maqsadimiz - foydali boʻlish va vaqtingizni behuda sarflamaslik.