Dunyo xaritasiga qo’shilolmayotgan, yettita Yevropa davlatlari

Yangi slovenlik san’ati nomli davlat 1991 yilda, huddi shu nomli norasmiy tashkilotdan paydo bo’ldi, u esa o’z navbatida, yeti yil avval slovenlik musiqali guruh Laibach tomonidan yaratilgan edi. Yangi slovenlik san’atiga jismonan tashrif buyurishni ilojisi yo’q, chunki uni haritada o’z nuqtasi yo’q, lekin uni fuqarosi bo’lish va hattoki pasport olish mumkin. Ta’kidlanishicha, hozirda Yangi slovenlik san’atida Vatikandan ko’ra ko’proq fuqaro bor.

Bu esa eng kichkina virtual davlat, uning diametri atiga 7,68 metrni tashkil qiladi – chunki uni ba’risi, mahalliy rassomga tegishli bo’lgan bitta yagona yumaloq binoga joylashgan. Unda avstriyalik hukumat bilan kelishmovchiliklar yuzaga keldi – u uy qurishni hohlagan, hukumat esa bunga ruhsat berishni hohlamagan. Natijada uy qurildi va mustaqil davlat bo’lib e’lon qilindi – Kugelmugel Respublikasi. Bu 1984 yilda sodir bo’ldi. Rassom soliq to’lashdan bosh tortgan va hattoki o’z markalarini bosmoqni boshlagan, buning uchun qamoqqa tushishiga oz qoldi – uni faqatgina Avstriya prezidentini o’zini afv etishi saqlab qoldi. Uyni natijada musodara qilishdi, Venadagi bog’ga ko’chirishdi va sayohatchilar uchun diqqatga sazovar joyga aylantirishdi.

Italiyalik havoda nimadir bor… Bu italiyalik hududdagi ekoqishloqcha boshlanishiga o’zini respubilka deb e’lon qilgan, so’ngra esa butun mustaqil millat deb. Uning hukumati va fuqarolari hisoblashadiki, Alkatras bahtli kelajak yo’lida deb, unda eng muhimi fahr va o’zaro hurmat. Farog’atga yetishishga, sayohlarni qo’pollikcha hoholab kulishlari halaqit bersa kerak.

Boshqa erkin italiyalik shaharlardan ilhomlanib, bu Florensiya yonidagi mittigina “davlat” o’z mustaqilligini 1996 yilda e’lon qilgan. Yangi hukumat qilgan birinchi narsa – barcha zamoniya narsani taqiqladi, shular ichida televideniye, kompyuterlar va hattoki asfaltni. Bundan tashqari, qishloqchada printsip jihatidan faqatgina toskanlik tilda gaplashishadi. Ajoyib sayohlik attraktsion.

Shimoliy dengizdagi sobiq neft platformasida davlat qurish mumkinmi? Iste’foga chiqqan britaniyalik mayor Peddi Roem Beyts 1967 yilda habar qildiki, bu platformani barcha huquqlarga ekanligini, Buyuk Britaniya qirg’oqlaridan 20 kilometrga. Shu paytdan boshlab avval o’zi, so’ngra esa uning oilasi kurash olib borishmoqda, davlat (knyazlik) rostdan ham to’laqon davlat birligi bo’lishi uchun. Silendga sayohlik marshrutlari afsuski hozirgacha yo’lga qo’yilmagan.

Ujupis – bu eski shaharcha Vilnyus oldidagi kvartal,  mustaqilligini 1997 yilda e’lon qildi. 12 kishilik armiyasi bor va 320ta davlatda elchisi bor mamlakat mustaqillik kunini 1 aprel kuni nishonlaydi. Hazilga aslo o’rin yo’q – davlatda o’zining pul birligi, gimn va bojhonasi bor.

O’rta asrlarda bu italiyanlik qishloqcha rostdan ham haqiqiy feodallik knyajestvo bo’lishi mumkin edi – shu vaqtdagi ko’plab boshqalar kabi. Davlatday o’z huquqi va e’tirofini mamlakat 1729 yilda yo’qotgan. 1963 yilda esa aholisiga shunday fikr keldiki, Italiya hech qachon o’z tarkibiga Seborgani kirishini to’g’ri rasmiylashtirmagan deb, shuning uchun bu knyajestvo mustaqil “bo’lishi kerak”. Agar bo’lishi kerak bo’lsa, demak bo’ladi – qishloq mustaqilligi haqida e’lon qildi, va shuning bilan sayohlar e’tiborini tortdi. Lekin, rasmiy Rim bu bayonotni hech qachon jiddiy qabul qilmagan.