Qiziqarli sayohat: Juda katta yuvish – Dunyodagi 7ta yirik tarihiy yodgorliklarni qanday qilib yuvishadi

Bu haykallar hammaga tanish. Uni ko’rgani har kuni (hattoki ushlab ko’rgani ham) minglab sayohlar keladi. Albatta, katta qiziqishni boshqa, “qorong’u” tomoni ham bor: ko’plab odamlar bilan muloqot haykallarni tashqi ko’rinishiga ta’sir qiladi. Ahir har bir sayohlik guruhda albatta bitta shahs topiladi, o’z dasthatini qoldirmoqchi bo’lgan, va hattoki tarihiy qiymatga saqichni yopishtirmoqchi bo’lgan ham. Shuning uchun ham barcha tarihiy yodgorliklar, vaqti-vaqti bilan “dush qabul qiladi”. Qanday qilib eng yirik haykallar va tarihiy obidalarni tozalaydi?

Qariya Benni kim bilmaydi? Uni aytganday, 2012 yilda rasmiy ravishda Yelizavetta minorasi deb nomini o’zgartirishgan. Lekin uni qanday tozalashlarini hamma ham bilavermaydi. Ahir bu ajoyib tomosha, bu to’g’ri ma’noda jonli efirda bo’lishi mumkin. Har besh yilda to’rtta tozaluvchidan iborat maxsus jamoa, trosslar yordamida minorani tsiferblatiga tushadi. Bu vaqtda soatni to’htatishmaydi. Shuning uchun mutahassislar doimo harakatda bo’lishiga to’g’ri keladi. Buni istalgan hohlovchi tomosha qilay oladi. Keyingi tozalash 2020-chi yilga rejalashtirilgan. Londonga sayohatni rejalashtirgani yana bitta bahona.

Siyosiy shahxslarga dunyoda eng yirik haykallaridan birini bir yilda ikki marotaba tozalashadi. Buning uchun sanoat shlanglarini qo'llaydi, suvni katta bosimda jo’natadigan va hattoki ulkan “pahta cho’plari”. Ohirgilarini yordamida haykalni yetishga qiyin bo’lgan joylarini qushlar ahlatidan tozalaydi – qushlarni bahtiga juda ham o’hshatilgan quloq ichini.

Parij timsoli va dunyodagi eng ko’p tashrif buyuradigan diqqatga sazovar joy ahlathonaga aylanib ketgan bo’lardi, agar sinchkovlik bilan qilingan parvarish va har qadamdagi sohchilar bo’lmaganida. Lekin Minorani katta tozalashini yilda atiga bir marotaba qilishadi. Lekin mashtablari hayratlantiradi: tozalovchilar 10 000 o’rama tozaluvchi vosita, 4 tonna tozalash uchun gubka va 25 000 ahlat uchun paket. Siz esa honadon tozalash muammo deysiz.

Akropol tozaligini 2500 yil avval qanday qilib ta’minlashganini bilmaymizku, lekin 2008 yilda olimlar jiddiy ravishda nozik haykallarini innovatsion tozalash usuli haqida oy’lashni boshlashgan. Ularni zararli kimyo bilan buzmasdan yana ming yil turishi uchun. 40 hil variantini sinaganidan so’ng, infraqizil lazer va ultrabinafsha nurlanish uyg’unligi foydasiga hal bo’ldi. Shuning uchun bu eng yuqori tehnologiyali tozalash bo’lsa kerak. Va salomatlik uchun eng havfli: mutahassislar lazer bilan mahsus himoya ko’zoynaklarda ishlashadi va kuniga ikki soatdan ko’p emas.

Akropolni extiyotkor tozalash yo’li topilgan bo’lsa, Ozodlik haykali anchadan beri dush qabul qilmagan. Chunki barcha qo’llanib ko’rilgan barcha suv muolajalari afsonaviy honimda izlar qoldiradi. Shuning uchun haykalni faqatgina ichidan tozalashadi, lekin juda ham muntazam. Lekin bu ham osongina bo’lmaydi: 1986 yilda Ozodlik yuzida sepkil paydo bo’lgan – tozalash uchun kimyoviy eritma chiqib qilgani uchun. Bu honimlar juda ham nozik!

Qoyani o’zida o’yilgan amerikalik demokratiya ota-asoschilarni yuzlari 65 yildan beri yuvilmagan. Haykallar ustidan ishlar tuggallangandan so’ng 1941 yilda va 2005 yilgacha. Albatta endi bu hayratlanarli emaski, to’laqon tozalash uchun 5 hafta vaqt va suv yetkazib beradigan vertolyot kerak bo’lib qolgani.

7ta Yangi dunyo mo’jizalaridan biri nafaqat sayohlar ongini hayratlantiradi, balki tozalash korhonalarini ham. To’g’rida, qarib 38 metr! Bunday noodatiy sharoitda ishlash uchun eng mashxur Kärcher korxonasini 10ta professianali kerak bo’ladi, va bir oy muddat. Oldindan tahlil qilish vaqtida mutahasisslar shuni aniqlashdiki, Qutqaruvchi haykaliga suv taqiqlanganligini. Shuning uchun yodgorlikni maydagina qum va mahsus rangsiz silikon bilan ishlov berishgan. Lekin natija shunday harakatlarni oqladi.