Qiziqarli Tehnologiya: Moshinalar isyoni: hozirgi kunda qo’llanilayotgan 12ta jangovar robot va dronlar



Uchuvchisiz vertolyot avstraliyalik muhandislar tomonidan yaratilgan edi va barcha sinovlardan hali 2003-2005 yillarda o’tgan. Aslida S-100 Camcopter radilokatsion izlash moslamasidir. Qurilma kemalarni radiolokatsion signallarini topadi, bu signallarni aniqlab taktik guruhlar joyini topay oladi. Buning barchasini S-100 Camcopter dushman uchun ko’rinmasdan qilay oladi. Qurilma dushmanga ziyon yetkazay olmaydi, lekin razvedka vazifalarini juda yahshi bajaradi.

Boshqa razvedka qiladigan apparat, bu safar AQSH armiyasi tomonidan qo’llaniladi, ko’proq dengiz operatsiyalarida. NRQ-21 Blackjack havoga katapulta yordamida ko’tariladi. Dron dengiz razvedkachilar orasida eng kichik hisoblanadi. 11,3 kg og’irlikdagi aslahalarni olib yura oladi. To’liq yuklangan holatda havoda 16 soat davomida tura oladi. Katta bo’lmagan o’lchami tufayli, NRQ-21ni hattoki eng kichik flot kemalaridan uchirish mumkin, bu apparatni katta yutug’i.

Shvetsiya muhandislarini ish mahsuli. Bu safar suvosti uchuvchisiz apparat, uni ikkita vazifasi bor: o’quv-tayorlash va jangovar. AUV-62-AT qiladigan barchasi – bu dushman suv osti kemasi borligini o’xshatish. Shunday qilib, moshina yoki dushman suv osti kemalarini qo’rqitish mumkin, yoki suv osti kemalar ekipajini o’rgatish uchun flot tomonidan qo’llanilishi mumkin. Apparat 300 metr chuqurligiga sho’ng’ishi mumkin va avtonom tarzda 20 soatgacha ishlashi mumkin.

Kanadalik muhandislarni ijodi. Robot aslida tadqiqiy, lekin kanada flotini qurollanishida. Moshina turli hil aslahalarni olib yurishi mumkin, masalan dengiz tubi kartografiyasi bilan ishlash uchun gidrolokator, suv va dengiz oqimi haroratini aniqlash uchun moslamalar, va ko’plab boshqalar. Robot quruqklikdagi yoki kemadagi operator tomonidan boshqariladi.

Tez joylashish qo’riqlashni qirg’oq tizimi yoki WRDSS – bu butunlay avtomatik himoya tizimi, AQSH mudofa vazirligi, harbiydengiz tadqiqotlar boshqaruvini qurollanishida. Robot muhim sohil oldi maydonlarni, buhtalar, portlar, doklar, gavanlar va turli shunga o’hshash hududlarni qo’riqlash uchun qo’llaniladi. Moshina juda ham “aqlli”. Datchiklarni ko’plab miqdori yordamida, WRDSS istalgan havflarni aniqlashi mumkin: dushman kemalari, suvosti kemalar, uchuvchisiz apparatlar va hattoki g’avvoz-suzuvhcilarni ham.

Avtomatik robot, 2016 yilda o’quv mashg’ulotlar vaqtida ko’rsatilgan. Iver-3 katta bo’lmagan suv raketasi yoki torpeda ko’rinishida. Moshina Oceanserver kompaniyasi tomonidan yaratilgan. Uchuvchisiz kema 36 kilogramm og’irligiga ega va 100 metr chuqurligiga shong’iydi, 8 soat davomida ishlab. Harbiy robot yahshilik maqsadda ishlaydi – suv osti minalarini aniqlash. Oceanserverga bu borada magnitli datchik yordam beradi.

Havo razvedka droni AQSH armiyasi va floti tomonidan ishlatiladi. Moshina eng so’ngi rusumdagi lazerli radar bilan jihozlangan, bu unga havodan havfli joylarni topishga yordam beradi, masalan riflar, suvga tushmasdan dengiz tubi haritasini yaratish, cho’kkan kemalarni topish. Sea Hunter tezkor razvedka va atrof muhitni o’rganish uchun qo’llaniladiki, uzoq vaqt talab etadigan boshqa aniqroq ishlaydigan kartografik moslamalar tomonidan vaqtida aniqlanmagan joylarni.

Britaniyalik suvusti ko’pmaqsadli kema, bitta yoqilg’i bakida 9km\s tezligida bir hafta davomida harakatlanish imkoniyatiga ega. Apparat dizel yoqilg’ida ishlaydi. Moshinani turli vazifalarni bajarishga jalb qilish mumkin, C-Worker 5ga o’rnatilgan uskunalarga qarab. Apparat operator tomonidan ham boshqarilishi mumkin va mustaqil ravishda ham harakatlanishi mumkin. Boshqa uchuvchisiz moslamalar bilan ham juda yahshi o’zaro ta’sir qiladi.

Modular Advanced Armed Robotic System apparati – bu vajohatli zanjir tasmali olovli qudrat, quruqlikdagi qo’shinga sezilarli yordam berishi mumkin. MAARSni farqli tomoni modulli kostruktsiyada, qisqa vaqt davomida apparatni turli uskunalar va qurol-yaroq bilan shaylamoq imkonini beradigan. Moshina tungi ko’rish uskunali bir nechta kameralar bilan jihozlangan. Dushmanni tirik kuchi yoki tehnikasiga ziyon yetkazishi mumkin, tirik kuchni gaz yordamida bartaraf qilishi va albatta razvedka va o’t olib borish uchun qo’llanilishi mumkin.

Bu kichkintoy - o’lim yoki vayrona moshinasiga o’hshamaydi, har qale, unga o’t ochish quroli, gaz baloni yoki yorug’lik-shovqin zaryadi qo’yilmagunicha. DOGO militsiya va harbiy spetsnaz uchun mahsus yaratilganini topish mumkin. Kichkintoyni razvedka va dushmanni yashirin yo’qotish uchun qo’llash mumkin, masalan, garovdagi odamlarni qutqarish uchun.

Amerikalik harbiy konstruktorlarni mahsuloti. Ko’p maqsadli o’t ochish yordami va zamonaviy razvedka uchun zirxli robot, dushman bilan to’g’ridan to’gri to’qnashish sharoitida. Moshinani vazifalari o’rnatilgan qurol va aslahalangaligiga qarab o’zgaradi. Ko’plab kameralar va datchiklar operatorga atrofda bo’layotganni kuzatish va quruqlikdagi bo’linmalarga ko’maklashish imkonini beradi. Moshina 16 km/s tezligigacha harakatlanadi, dizelli dvigatelda ishlaydi va zanjirli tasma ham 6 g’ildirakli bazani ham qo’llaydi.

Mittigina razvedka robot ikkita kamera va mikrofon bilan, havoda harakatlanib muhim ma’lumotni to’play oladi. “Qora qovog’ari” Prox Dynamics kompaniya tomonidan yaratilgan va tashqi ko’rinishi mittigina vertolyotga o’hshaydi. 10m/s tezligida uchadi. Moshina o’lchamlari - 100х25х120 mm. Hozirgi kunda britaniya armiyasini safida va harbiylarni so’ziga ko’ra, spetsnazlarchilarni bir necha marotaba haqiqiy jangovar operatsiyalarda hayotini qutqarib qolgan.
Odam.uz tahririyati. Har bir maqolani odam tekshiradi va sodda, jonli oʻzbek tilida yozamiz. Maqsadimiz - foydali boʻlish va vaqtingizni behuda sarflamaslik.